علامه حلى (قدس اللّه روحه ) در کتاب منهاج الصلاح از پدر بزرگوار خود سدیدالدین یوسف (رحمه اللّه ) روایت کرده است ، و او از حضرت صاحب الزمان (صلوات اللّه علیه ) روایت کرده ، که چون در امرى کسى خواهد استخاره کند سوره فاتحه را ده مرتبه مى خواند و به سه مرتبه و به یک مرتبه نیز اکتفا مى تواند کرد، پس ده مرتبه سوره انا انزلناه را مى خواند، پس این دعا را سه مرتبه مى خواند:
اللّهمّ انّى استخیرک لعلمک بعواقب الامور، و استشیرک لحسن ظنّى بک فى المامول و المحذور. اللّهمّ ان کان الامر الفلانىّ ممّا قد نیطت بالبرکة اعجازه و بوادیه ، و حفّت بالکرامة ایامه و لیالیه ، فخرلى فیه خیرة تردّ شموسه ذلولا، و تقعض ایامه سرورا، اللّهمّ امّا امر فا تمر، و امّا نهى فانتهى ، اللّهمّ انّى استخیرک برحمتک خیرة فى عافیة
پس قصد مى کند که اگر این امر براى من خوب است طاق مى آید، و اگر بد است جفت مى آید یا برعکس ، پس قطعه از تسبیح را مى گیرد و مى شمارد تا معلوم شود که طاق است یا جفت است .
و سید (قدس سره ) در فتح الابواب گفته است که یافتم به خط برادر صالح پسندیده محمد بن محمد حسینى آوى خدا سعادتش را مضاعف گرداند و مشرف گرداند خاتمه او را: که روایت رسیده است از حضرت صادق (صلوات اللّه علیه ) که هر که خواهد طلب خیر خود از خدا بکند، پس سوره حمد و انا انزلناه را هر یک ده مرتبه بخواند، پس سه مرتبه این دعا را بخواند، و آن دعاى سابق را ذکر کرده است ، پس گفته است که کفّى از سنگ ریزه یا تسبیح بگیرد، و سید گفته است که مراد آن است که قصد کند که اگر طاق باشد بکن و اگر جفت باشد مکن .
پس باز سید گفته است : که بعضى از اصحاب ما حدیث مرسلى نقل کرده است در صفت قرعه به تسبیح ، که سوره حمد را یک مرتبه ، و سوره انا انزلناه را یازده مرتبه بخواند، پس آن دعا که گذشت بخواند، و رفیقى به هم رساند و خود کردن را، و او نکردن را یا برعکس به خاطر بگذرانند، پس دو رقعه بنویسد یکى به اسم خود و دیگرى به اسم رفیقش و در جایى بگذارد و دست کند و بدر آورد اسم هر یک که بدر آید به خاطر گرفته ، او عمل کند.
طریق دیگر: شیخ یوسف بن حسین ، از خط شیخ شهید (قدس اللّه روحهما) روایت کرده است ، که ده مرتبه سوره انا انزلناه مى خوانى ، پس ‍ مى گوئى :
اللّهمّ انّى استخیرک لعلمک بعاقبة الامور، و استشیرک لحسن ظنّى بک فى المامول و المحذور. اللّهمّ ان کان الامر الّذى عزمت ممّا قد نیطت البرکة باعجازه و بوادیه ، و حفّت بالکرامة ایّامه و لیالیه ، فاسالک بمحمد و على و فاطمة و الحسن و الحسین و علىّ و محمد و جعفر و موسى و علىّ و محمد و علىّ و الحسن و الحجة القائم علیهم السلام ان تصّلى على محمد و علیهم اجمعین ، و ان تخیرلى فیه خیرة تردّ شموسه ذلولا، و تقیّض ایّامه سرورا. اللّهمّ ان کان امرا فاجعله فى قبضة الفرد، و ان کان نهیا فاجعله فى قبضة الزّوج پس تسبیح را مى گیرى و عمل مى کنى به آنچه مى آید، یعنى : اگر یک مى ماند عمل مى کنى و اگر دو مى ماند ترک مى کنى .
مؤ لف گوید: که عبارت سید، اجمالى دارد، فقیر از عبارت او چنین مى فهمم واللّه یعلم .
و بدان که ظاهر روایات آن است که از سنگ ریزه چند یا دانه تسبیحى چند دست کند و مشتى بردارد و بشمارد نه به روشى که متعارف است .
و بعضى از مشایخ ما (رضوان اللّه علیهم ) تسبیح منظوم را در میان کف مى گرفتند و دانه ها که در میان کف واقع مى شد مى شمردند که طاق است یا جفت . و این نوع نیز با روایت فى الجمله انطباقى دارد.
اما آنچه دست بدست از اکثر مشایخ دیده و شنیده ایم همان روش متعارف است که به انگشت میان تسبیح را بگیرند. و اگر حمد و انا انزلناه و آن دعا را به یکى از آن عددها که در روایات مذکور شد بخواند و نیت کند و تسبیح را بگیرد و دو تا دو تا بشمارد و اگر یک بماند عمل کند و اگر دو بماند ترک کند ظاهرا بد نباشد.
و والد مرحوم فقیر، از شیخ عظیم الشان بهاالدین محمد (علیهماالرحمة و الرضوان ) نقل مى فرمود: که ما دست بدست ، از مشایخ خود شنیده ایم که از حضرت صاحب الامر (صلوات اللّه علیه ) روایت مى کردند در طریق استخاره تسبیح که سه مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستند و تسبیح را بگیرند و دو تا دو تا بشمارند، اگر طاق مى ماند خوب است و اگر جفت مى ماند بد است . و والد مبرور (رحمه اللّه ) به این روش اکثر اوقات در امورى که در آن استعجالى بود استخاره مى کردند.
و طریق دیگر در میان عوام شهرت دارد که سه تا سه تا بشمارند، اگر یک بماند خوب است و دو وسط است و سه بد است . و این طریق در کتب مشهوره به نظر فقیر نرسیده .
و لیکن یکى از فضلاى بحرین از کتاب السعادات از حضرت صادق علیه السلام روایت کرده است که حمد را یک مرتبه و سوره قل هواللّه را سه مرتبه بخواند و پانزده مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد، پس ‍ بگوید:
اللّهمّ انّى اسالک بحقّ الحسین و جدّه و ابیه و امه و اخیه و الائمة من ذریّته ان تصّلّى على محمد و آل محمد، و ان تجعل لى الخیرة فى هذه السّبحة ، و ان ترینى ما هو الاصلح لى فى الدین و الدّنیا. اللّهمّ ان کان الاصلح فى دینى و دنیاى و عاجل امرى و آجله فعل ما انا عازم علیه فامرنى و الاّ فانهنى ، فانّک على کلّ شى  قدیر پس قبضه از تسبیح مى گیرى و مى شمارى و مى گویئى سبحان اللّه و الحمدللّه و لا اله الاّ اللّه تا آن قبضه تمام شود، اگر آخرش سبحان اللّه باشد مخیرى میان کردن و نکردن ، و اگر الحمدللّه باشد امر است ، و اگر لا اله الاّ اللّه باشد نهى است .

بیان نوع دوم استخاره است که بعد از عمل استخاره رجوع به قلب خود کند و آنچه در خاطرش رجحان به هم رسانیده به آن عمل نماید.
چنانچه شیخ طوسى (قدس اللّه روحه ) در کتاب اقتصاد گفته است : که کسى که اراده امرى کند سنت است که غسل کند و دو رکعت نماز به جا آورد، و بعد از آن به سجده رود و صد مرتبه بگوید استخیراللّه تعالى فى جمیع امورى کلّها خیرة فى عافیة پس آنچه در دلش افتد به آن عمل کند.
و کلینى و شیخ و سید و طبرسى (رحمة اللّه علیهم ) به سند کالصحیح روایت کرده اند که ابن اسباط اراده مصر داشت و در راه دریا و صحرا متردد بود، حضرت امام رضا (صلوات اللّه علیه ) فرمود: که برو به سجده در غیر وقت نماز واجب ، و دو رکعت نماز بکن ، و صد مرتبه طلب خیر خود از خدا بکن ، و آنچه در دلت مى افتد به آن عمل کن .
و به روایت على بن ابراهیم صد و یک مرتبه استخیراللّه بگوید و اگر استخیراللّه برحمته خیرة فى عافیة بگوید بهتر است .
و شیخ (رحمه اللّه ) در مجالس به سند معتبر از حضرت امام على نقى (علیه السلام ) روایت کرده است که حضرت صادق (صلوات اللّه علیه ) فرمود: که هرگاه یکى از شما را حاجتى عارض شود باید که مشورت با پروردگار خود بکند، گفتند: چگونه مشورت کند؟ فرمود: که بعد از نماز فریضه به سجده رود و صد مرتبه بگوید اللهمّ خرلى پس متوسل شود به ما و صلوات فرستد بر ما و ما را شفیع گرداند در درگاه خدا، پس آنچه حق تعالى به دلش مى اندازد به آن عمل کند. و این مطالب را اگر به فارسى بگوید نیز خوبست .
و اگر بگوید که : اللهمّ انّى اتوسل الیک بنبیّک نبىّ الرحمة محمد و اهل بیته الطاهرین ، و اتوجه بهم الیک ان تصلى على محمد و آل محمد، و ان تلهمنى ما هو خیر لى فى دینى و دنیاى و آخرتى خیرة فى عافیة ، برحمتک یا ارحم الراحمین ظاهرا خوب باشد.
و در فقه الرضا علیه السلام مذکور است که هرگاه امرى را اراده کنى دو رکعت نماز بکن و صد مرتبه استخیراللّه بگو پس بگو: لا اله الاّ اللّه العلىّ العظیم ، لا اله الا اللّه الحلیم الکریم ، ربّ بحق محمد و على خرلى فیما اردت للدنیا و الاخرة خیرة من عندک لک فیه رضا ولى فیه صلاح فى خیر و عافیة ، یا ذالمن و الطول پس آنچه رایش بر آن قرار گیرد به عمل آورد.
و سید (رضى اللّه عنه ) به سندهاى صحیح و معتبر روایت کرده است که مردى به حضرت امام محمد جواد (علیه السلام ) عریضه در باب فروختن ملکى نوشت ، در جواب نوشتند: که دو رکعت نماز به جا آور و بعد از آن صد مرتبه طلب خیر خود از خدا بکن ، و در اثناى استخاره با کسى سخن مگو تا صد مرتبه تمام شود، پس اگر در دلت بیفتد فروختن آن ملک بفروش .
و دیلمى در فردوس الاخبار روایت کرده است که حضرت رسول (صلى اللّه علیه و آله ) به انس گفت : که هر وقت که امرى را اراده کنى هفت مرتبه طلب خیر از پروردگار خود بکن ، پس آنچه در دل تو بیفتد بکن که خیر تو در آن است .
و ایضا در صحاح عامه از جابر بن عبداللّه انصارى روایت کرده اند که حضرت رسالت پناه (صلى اللّه علیه و آله ) استخاره را تعلیم ما مى کرد چنانچه سوره قرآن را تعلیم مى کرد و مى گفت : که هر یک از شما که امرى را قصد نماید دو رکعت نماز بکند در غیر وقت نماز واجب ، پس ‍ بگوید:
اللهمّ انّى استخیرک بعلمک ، و استقدرک بقدرتک ، و اسالک من فضلک العظیم ، فانّک تقدر و لا اقدر، و تعلم و لا اعلم ، و انت علام الغیوب . اللهمّ ان کنت تعلم انّ هذا الامر خیر لى فى دینى و معاشى و عاجل امرى و آجله ، فاقدره لى و یسره لى ثم بارک لى فیه . اللهمّ و ان کنت تعلم انّ هذا الامر شرّ لى فى دینى و معاشى و عاجل امرى و آجله ، فاصرفه عنّى و اصرفنى عنه ، واقدر لى الخیر حیث کان و رضنى به و حاجت خود را نام ببرد!
و شیخ مفید در مقنعه و على بن بابویه در رساله گفته اند: که هرگاه امرى را اراده کنى دو رکعت نماز بکن و صد و یک مرتبه استخیراللّه برحمته بگو و این دعا بخوان :
لا اله الّا الله العلى العظیم ، لا اله الّا اللّه الحلیم الکریم ، ربّ بحقّ محمّد و آل محمّد صلّ على محمّد و آله ، و خرلى فیما اردت للدّنیا و الآخرة خیرة منک ف عافیه پس هرچه بر آن عزم کنى به عمل آور.
و کلینى و شیخ و سید و غیر ایشان به سند معتبر روایت کرده اند که اسحاق بن عمّار، به خدمت حضرت صادق (علیه السلام ) عرض کرد که بسیار واقع مى شود که امرى را اراده مى کنم ، و بعضى مرا امر مى کنند به آن و بعضى نهى مى کنند، حضرت فرمود: که هرگاه چنین باشد دو رکعت نماز بکن و صد و یک مرتبه طلب خیر از خدا بکن ، پس نظر کن که کدم یک در دل تو راجح است ، پس آن را بکن که ان شا الله خیر تو در آن است ، و باید که طلب خیر را در عافیت بکنى ، یا آن که بگویى : استخیر اللّه برحمته خیرة فى عافیة زیرا که بسا باشد که خیر آدمى در بریدن دست او باشد، یا در مردن فرزند او، یا در رفتن مال او، یعنى : هرچند خیر در اینها باشد اما چون اکثر خلق صبر بر این بلاها نمى توانند کرد و حق تعالى قادر است بر آن که خیر را در امرى قرار دهد که مقرون به عافیت از این بلاها باشد، پس در دعا باید که شرط عافیت بکند.
و سید به سند صحیح از امام محمد باقر (علیه السلام ) روایت کرده است که هر بنده که صد مرتبه طلب خیر از حق تعالى بکند البته آنچه خیر اوست در دلش مى افتد مى گوید : اللّهم عالم الغیب و الشّهادة ان کان ما اردت خیرا لامر دنیاى و آخرتى و عاجل امرى و آجله ، فیّسره لى و افتح لى بابه و رضّنى فیه بقضائک .
ودر عیون اخبار الرضا از آن حضرت (علیه السلام ) روایت کرده است که حضرت صادق (صلوات اللّه علیه ) فرمود: در استخاره که بعد از نماز فریضه به سجده مى رود و صد مرتبه مى گوید: اللّهم خرلى پس متوسل مى شود به رسول خدا و ائمه هدى صلوات اللّه علیهم ، و صلوات برایشان مى فرستد و ایشان را شفیع خود مى گرداند، پس آنچه بعد از آن خدا او را الهام کند عمل به آن مى کند، زیرا که البته از جانب حق تعالى است .